Việt Nam chuẩn bị thực thi Hiệp định VPA/FLEGT như thế nào?

Dự kiến, việc cấp phép FLEGT cho những lô gỗ xuất khẩu vào EU theo Hiệp định đối tác tự nguyện về thực thi lâm luật, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT) ký kết giữa Việt Nam-EU mới đây sẽ chính thức được triển khai vào đầu năm 2020. Việt nam đã và đang nỗ lực để hiện thực hóa Hiệp định này thành công.

Dự kiến, thực thi Hiệp định VPA/FLEGGT sẽ giúp xuất khẩu gỗ vào thị trường EU có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Ảnh: Nguyễn Thanh

Theo ông Phạm Văn Điển - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT): Hiệp định VPA/FEGT được ký vào ngày 19/10 vừa qua. Kế hoạch hành động cụ thể để thực thi VPA/FLEGT sẽ được ban hành trong vài ngày tới. Có hai mốc thời gian quan trọng trong bản Kế hoạch này là: Chính phủ Việt Nam và Nghị viện EU phê duyệt Hiệp định vào Qúy I/2019 và việc cấp phép FLEGT sẽ được bắt đầu từ cuối năm 2020.

Ông Điển phân tích: Xuất khẩu lâm sản và đồ gỗ của Việt Nam liên tục gia tăng trong 25 năm qua, từ khoảng 200 triệu USD (năm 1993) lên đến 9,2 - 9,4 tỷ USD năm 2018. Việt Nam đã xâm nhập và có chỗ đứng tốt tại các thị trường khó tính, đòi hỏi chất lượng. Lượng xuất của Việt Nam sang Mỹ chiếm hơn 40% tổng giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam, tiếp đến là Nhật, Hàn Quốc và EU. Về phương diện giá trị, Việt Nam đang đứng thứ 5 thế giới về xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ.

Riêng với thị trường EU, hiện nay, việc xuất khẩu đồ gỗ sang EU tuân thủ đúng Quy chế gỗ của liên minh châu Âu (EUTR - Uropean Union Timber Regulation). Một số loại gỗ và sản phẩm gỗ khác được thực hiện theo quy trình CITES. Sự tăng trưởng về xuất khẩu đồ gỗ trong những năm qua đã chứng tỏ rằng, quốc tế đã ghi nhận Việt Nam như một cường quốc về xuất khẩu đồ gỗ và lâm sản.

VPA/FLEGT sẽ giúp Việt Nam thay đổi và cải thiện mạnh mẽ cách quản trị rừng, hướng xuất khẩu ra thị trường mở một cách bền vững và có hiệu quả cao đối với cả chuỗi cũng như từng mắt xích tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Luật Lâm nghiệp ra đời là một bước tiến vững chắc cùng với các quy định hiện nay như: Việc đóng cửa rừng tự nhiên, truy xuất nguồn gốc gỗ, phát triển rừng sản xuất, cấm tạm nhập tái xuất gỗ tròn,gỗ xẻ; chuyển thị hiếu tiêu dùng từ gỗ rừng tự nhiên sang gỗ rừng trồng; hình phạt nghiêm khắc có thể tới 15 năm tù giam đối với hành vi mua bán trái phép động, thực vật hoang dã ghi trong bộ luật hình sự... là những yếu tố giúp Việt Nam có thể thực hiện tốt cam kết theo VPA/PLEGT.

“Đến giờ, việc thể chế hóa Luật Lâm nghiệp đã cơ bản hoàn thành, mở đường cho việc thực thi tốt hơn những dự định. Chúng ta cần có thêm một Nghị định của Chính phủ về Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp (VNTLAS). Từ việc thực hiện Nghị định này có thể phân loại được doanh nghiệp; xác minh được lượng hàng xuất khẩu; kiểm soát được chuỗi cung; xác định loài và vùng địa lý rủi ro; xác minh xuất khẩu. Đó là nền tảng chính để cấp phép FLEGT”, ông Điển  nói.

Ông Điển khuyến cáo, để tận dụng tốt cơ hội từ Hiệp định VPA/FLEGT: Trước tiên doanh nghiệp cần tuân thủ tối đa Hiệp định, thông qua việc chấp hành Hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp. Hiện nay, doanh nghiệp gỗ Việt Nam còn chủ yếu gia công theo đơn hàng nên lợi nhuận còn thấp; cần có sự chủ động trong chiến lược kinh doanh bằng việc thiết kế sản phẩm, mẫu mã riêng, xây dựng thương hiệu, gắn chế biến với thương mại quốc tế, … để có lợi nhuận cao hơn.

Nhấn mạnh vào vấn đề nguồn gốc gỗ hợp pháp, theo ông Điển: Với 75% nguồn nguyên liệu chủ động trong nước hiện nay, Việt Nam có hơn 20 triệu m3 gỗ nguyên liệu được khai thác từ rừng trồng, cây phân tán, vườn nhà… được xác định rõ nguồn gốc.

Việt Nam xác định đến giai đoạn 2020 - 2025 sẽ có cơ cấu phát triển rừng với 40% là rừng gỗ lớn và 60% rừng gỗ nhỏ. Gỗ nguyên liệu từ rừng sản xuất hiện đang có 2,86 triệu ha sẽ có lộ trình phát triển đến năm 2020 là 3,3 triệu ha. 

“Chúng ta đã và đang đưa giống tốt vào sản xuất, bổ sung nhiều loài cây bản địa, sinh trưởng nhanh, có giá trị kinh tế; thực hiện thâm canh; liên kết sản xuất và cấp chứng chỉ rừng. Hiện nay, chúng ta đã có 245.000 ha rừng được chứng nhận quản lý bền vững. Con số này ngày một tăng lên. Bên cạnh đó, Việt Nam đang thực hiện triệt để các giải pháp để ngăn chặn sự trà trộn của gỗ không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng”, ông Điển nhấn mạnh…

Theo Hiệp định VPA/FLEGT: Việt Nam cam kết xây dựng và vận hành Hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp Việt Nam (VNTLAS) phù hợp với đặc điểm chuỗi cung của Việt Nam và quy định của EU để xác minh, truy xuất nguồn gốc gỗ trong toàn bộ chuỗi cung làm căn cứ để cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp giấy phép FLEGT cho các lô hàng gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam xuất khẩu sang EU. Đổi lại, các lô hàng gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam có giấy phép FLEGT sẽ không phải thực hiện trách nhiệm giải trình về nguồn gốc gỗ hợp pháp theo quy định EUTR 995 khi xuất khẩu vào EU.

Nguồn: Báo Hải quan

281

Gởi câu hỏi
Văn bản liên quan