Cân nhắc mức phạt

Xuất phát từ thực tế nhiều hành vi vi phạm không được quy định rõ ràng, chế tài đối với một số hành vi chưa đủ răn đe, nhiều hành vi tính chất khác nhau nhưng xử phạt như nhau, thẩm quyền xử phạt chưa hợp lý, Bộ Tư pháp dự kiến sẽ xây dựng Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 110/2013/NĐ-CP và Nghị định 67/2015/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tư pháp.

Thực tế, quy định của Nghị định 110/2013/NĐ-CP mới chủ yếu tập trung ở một số hoạt động, lĩnh vực như công chứng, luật sư, bán đấu giá tài sản, đăng ký khai sinh, hôn nhân gia đình, thi hành án dân sự. Một số lĩnh vực vẫn chưa xử phạt được trường hợp nào do bỏ ngỏ nhiều quy định như giám định tư pháp, trọng tài thương mại, phổ biến giáo dục, hợp tác quốc tế, trợ giúp pháp lý, đăng ký giao dịch bảo đảm, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã. Đặc biệt, mức phạt đối với một số hành vi vi phạm được quy định tại Nghị định 110 và Nghị định 67/2015/NĐ-CP chưa tương xứng, chưa phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội và không đủ tính răn đe, có một số hành vi vi phạm có tính chất mức độ giống nhau nhưng lại quy định mức tiền phạt khác nhau. Điều này dẫn đến tình trạng không ít cá nhân, tổ chức có tâm lý chung “chấp nhận nộp phạt” vì cho rằng, vẫn có lợi hơn so với phải chấp hành đúng quy định pháp luật.

Không ít ý kiến kiến nghị, cần sửa đổi theo hướng tăng mức phạt tiền đối với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm trong các lĩnh vực tư pháp, không để tình trạng “phạt cho tồn tại” tái diễn, nhằm tăng tính răn đe. Song, cũng có ý kiến cho rằng, việc tăng mức phạt tiền cần phải có đánh giá, khảo sát cụ thể bởi đối với một số lĩnh vực, tăng mức phạt sẽ khó khả thi vì đồng nghĩa với việc cơ quan cấp trên sẽ có thẩm quyền xử phạt, cấp cơ sở sẽ ít xử phạt hơn. Trong khi cấp cơ sở mới thực sự sâu sát, nắm bắt rõ từng ngõ ngách vấn đề và hành vi vi phạm. Mặt khác, ngoài phạt tiền còn nhiều hình thức phạt bổ sung khác có thể áp dụng hài hòa, tùy thuộc vào quá trình thực thi pháp luật.

Đúng là trong nhiều lĩnh vực, việc tăng tiền xử phạt có thể phần nào tránh được tình trạng “nhờn” luật. Song, cũng cần cân nhắc, không thể tăng theo kiểu “cơ học” mà không có tính toán tương xứng, phù hợp với thẩm quyền xử phạt. Không thể tăng đồng đều tất cả các lĩnh vực mà cần có sự rà soát, đánh giá, trường hợp nào cần thiết mới tăng, thậm chí có thể có lĩnh vực phải hạ xuống, đồng thời tính thêm yếu tố “đặc thù” như tần suất, mức độ và quy mô vi phạm. Bên cạnh đó, ngoài hình thức phạt chính là cảnh cáo và phạt tiền cần kết hợp hài hòa các hình thức phạt bổ sung như tịch thu phương tiện, tước giấy phép chứng chỉ hành nghề cũng như tăng cường giám sát pháp luật mới bảo đảm được tính răn đe và phòng ngừa tái phạm.

Đó là chưa kể, đối với lĩnh vực dự kiến bổ sung mới như trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì mức phạt tiền tối đa ra sao không thể quy định tùy ý mà phải xin ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vì Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện nay chưa quy định mức phạt tiền tối đa với lĩnh vực này. Hay trong lĩnh vực phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã, nên chăng tách nội dung này ra khỏi Dự thảo Nghị định và chuyển sang TANDTC quy định riêng để bảo đảm tính khả thi hay không, cũng cần tính tới.

Cùng với việc nâng mức phạt tiền, việc bổ sung các hành vi vi phạm hành chính cần được tính toán kỹ càng bởi một hành vi có thể thực hiện khách quan trong thực tiễn nhưng không vi phạm trật tự quản lý nhà nước thì không thể xử phạt được. Đặc biệt theo Nghị định số 81/2013/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính, việc quy định hành vi vi phạm hành chính phải bảo đảm 3 yêu cầu: Có vi phạm các quy định về nghĩa vụ, trách nhiệm, điều cấm của pháp luật về trật tự quản lý hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước; đáp ứng yêu cầu bảo đảm trật tự quản lý hành chính nhà nước; hành vi vi phạm hành chính phải được mô tả rõ ràng, cụ thể để có thể xác định và xử phạt được trong thực tiễn.

Nguồn: Đại biểu nhân dân

142

Gởi câu hỏi
Văn bản liên quan