Đấu giá quyền khai thác KS: Quy định bất cập, thực thi lúng túng

Đấu giá quyền khai thác khoáng sản được quy định tại Khoản 1, Điều 79 Luật Khoáng sản 2010 nhằm công khai, minh bạch thông tin và lựa chọn những đơn vị có năng lực, kinh nghiệm, đáp ứng đủ điều kiện khai thác khoáng sản. Tuy nhiên, sau 5 năm triển khai Luật, do vướng mắc về cơ chế chính sách, chỉ một vài tỉnh như Quảng Ninh thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản thành công.

TS. Lê Ái Thụ, Liên minh Khoáng sản Việt Nam cho biết, theo quy định tại Khoản 1, Điều 79 Luật Khoáng sản 2010, hình thức đấu giá gồm có: Đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở khu vực chưa thăm dò khoáng sản và đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở khu vực đã có kết quả thăm dò khoáng sản được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Về cơ bản, các khu vực đã có kết quả thăm dò khoáng sản được cơ quan có thẩm quyền cấp phép khai thác trước khi Luật Khoáng sản 2010 có hiệu lực. Vì vậy, quy định này là không thực tế. Cùng với đó, việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại các khu vực chưa thăm dò khoáng sản cũng không khả thi.

Thông thường, để tổ chức đấu giá, người bán phải hiểu giá trị của vật đó, nhưng thực tế không ít tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá không hiểu vật đem đấu giá như thế nào, chất lượng ra sao. Tương tự, tại Khoản 2, Điều 4, Nghị định 22/2012/NĐ-CP ngày 26.3.2012 của Chính phủ về đấu giá quyền khai thác khoáng sản quy định, giá khởi điểm trong đấu giá quyền khai thác khoáng sản không thấp hơn tiền cấp quyền khai thác khoáng sản.

Quy định như vậy là không thực tiễn, vì tiền cấp quyền khai thác khoáng sản hiện hành được xác định trên cơ sở mỏ đã có dự án đầu tư. Vì vậy, việc xác định giá khởi điểm rất khó triển khai, nếu có thì độ tin cậy không có, đặc biệt là đối với khu vực chưa có kết quả thăm dò. Chính vì những khó khăn, bất cập trên mà đến nay việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa được thực hiện tại bất kỳ khu vực nào. Còn tại các địa phương, số mỏ được tổ chức đấu giá cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Chủ tịch Hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Nghệ An Tống Minh Hiểu cho biết: Tại Nghệ An, hầu hết các điểm mỏ quan trọng đã được cấp phép khai thác trong quá trình thi hành Luật Khoáng sản 1996 và Luật Khoáng sản sửa đổi, bổ sung năm 2005 và hồ sơ chuyển tiếp được cấp phép lại theo Luật Khoáng sản 2010, các điểm còn lại chưa được thăm dò, nên chưa có trữ lượng. Bên cạnh đó, nhu cầu phát sinh xin đấu giá không cao, do phần lớn tổ chức, cá nhân có nguyện vọng đầu tư lĩnh vực khoáng sản đã được cấp phép. Mặt khác, theo các quy định của Nhà nước, thiếu sự công bằng giữa việc nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản của đơn vị đã hoạt động trước và đơn vị đấu giá khoáng sản.

Trong khi đó, quy định tiền đấu giá quyền khai thác khoáng sản dưới 50 tỷ đồng nộp 1 lần là rất khó thực hiện, vì hầu hết doanh nghiệp khai thác khoáng sản của Việt Nam đều nhỏ, hoạt động manh mún. Các mỏ đã thành phẩm khoáng sản mà chưa được thăm dò thì không thể xác định việc đấu giá theo chỉ tiêu loại nào. Ví dụ, mỏ đất san lấp, mỏ cát, chỉ 1 chỉ tiêu đất san lấp, thì có thể thực hiện, nhưng đối với mỏ đá hoa gồm các loại đá hoa ốp lát, đá block, đá mỹ nghệ, đá làm bột… có giá thuế tài nguyên khác nhau và mức thu tiền cấp quyền khác nhau, lấy chỉ tiêu nào để đấu giá là rất khó, bởi nếu đồng thời đấu giá nhiều chỉ tiêu thì không thể chọn được tổ chức giành quyền khai thác.

Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam Lại Hồng Thanh cho biết, không phải Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa tổ chức đấu giá, mà chưa đủ điều kiện để tổ chức. Vì theo quy định của Nghị định 22 phải có ít nhất 3 doanh nghiệp tham gia đấu giá, nhưng sau khi bán hồ sơ 4 mỏ công khai vào năm 2015 thì trung bình mỗi mỏ chỉ nhận được 5 - 6 hồ sơ, sau khi lọc hồ sơ, những mỏ do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức đấu giá, Bộ Tài chính yêu cầu vốn chủ sở hữu là 50 tỷ đồng thì đa phần đều chưa đạt. Chính vì vậy, nên 4 mỏ chưa đấu giá được.

Trước thực tế này, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã đề nghị Thủ tướng và được chấp thuận sửa lại số doanh nghiệp tối thiểu. Hiện nay, theo Nghị định 158/2016/NĐ-CP ngày 29.11.2016 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Khoáng sản, sửa đổi Nghị định 22/2012/ NĐ-CP ngày 26.3.2012, cho phép giảm số doanh nghiệp tham gia đấu giá xuống còn 2. Với quy định này, việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại các địa phương sẽ được gỡ khó và có thể tổ chức đấu giá thành công.

 

Nguồn: Đại biểu nhân dân

169

Gởi câu hỏi
Văn bản liên quan