Dự thảo nghị định mới về chuyển DNNN thành công ty CP: Ngăn ngừa DN 'ôm' đất

Dự thảo nghị định mới về chuyển doanh nghiệp nhà nước (DNNN) thành công ty cổ phần đã bổ sung quy định về xử lý đất đai đối với DN quản lý nhiều đất đai ở những vị trí có lợi thế thương mại cao theo hướng yêu cầu DN cổ phần hóa (CPH) có trách nhiệm xây dựng phương án sử dụng đất trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Nhiều DNNN thực hiện bán tài sản, góp vốn bằng tài sản gắn liền với đất thuê của Nhà nước không theo quy định.

Khi đất là vàng 

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, một trong những nguyên nhân khiến cho tiến độ CPH DNNN trong thời gian qua bị chậm là DN gặp khó khăn trong việc xác định giá trị quyền sử dụng đất. Theo đó, quy định hiện hành về đất đai còn tồn tại nhiều bất cập, trong khi việc thực hiện trên thực tế chưa được nghiêm túc. Quyền sử dụng đất đem lại nguồn lợi lớn cho DN, nhưng giá đất xác định thường thấp hơn giá thị trường. Việc xác định giá đất chưa công khai, minh bạch, gây thất thoát lớn cho NSNN… Đặc biệt, không ít DNNN dùng quyền sử dụng đất để góp vốn sản xuất, kinh doanh với nhà đầu tư khác nhưng lại thỏa thuận giá trị quyền sử dụng đất để góp vốn thấp hơn giá trị thực tính theo giá thị trường.

Thậm chí, nhiều DNNN thực hiện bán tài sản, góp vốn bằng tài sản gắn liền với đất thuê của Nhà nước không theo quy định. Hoặc có DN sau khi CPH còn tự ý chuyển mục đích sử dụng đất và không thực hiện đúng quy định cũng như nghĩa vụ về tài chính đối với Nhà nước. 

Do đó, vấn đề cần có quy định mới chặt chẽ và sát sao hơn về việc xử lý và xác định giá trị đất đai được đặt ra cấp bách. Ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính DN cho biết: Dự thảo nghị định mới về chuyển DNNN thành công ty cổ phần sẽ thay thế Nghị định 59/2011/NĐ-CP, Nghị định 189/2013/NĐ-CP và Nghị định 116/2015/NĐ-CP, với những nội dung sát sao, phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay của DN. “Đối với vấn đề đất đai khi CPH, dự thảo tiếp tục hướng dẫn việc xác định giá đất cụ thể, bao gồm cả thuê và giao theo quy định của Luật Đất đai năm 2013. Theo đó, căn cứ giá đất cụ thể do UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi DN có diện tích đất được giao và thuê công bố, DN CPH có trách nhiệm tính vào giá trị DN và nộp NSNN theo quy định”, ông Tiến nhấn mạnh.

Theo đại diện Cục Tài chính DN, dự thảo đã bổ sung quy định về xử lý đất đai đối với DN quản lý nhiều đất đai ở những vị trí có lợi thế thương mại cao theo hướng yêu cầu DN CPH có trách nhiệm xây dựng phương án sử dụng đất trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đồng thời, ông Tiến nhấn mạnh các yêu cầu như phương án sử dụng đất của DN phải bảo đảm phù hợp với quy định về sắp xếp lại, xử lý nhà đất theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng tại các địa phương… trước khi thực hiện xác định giá trị DN. “Chính điều này sẽ bảo đảm ngăn ngừa tình trạng DN lợi dụng tiếp tục nắm giữ toàn bộ diện tích đất đang quản lý, mặc dù chưa phù hợp với ngành nghề kinh doanh, mục đích sử dụng đất và quy hoạch của địa phương”, ông Tiến khẳng định.

Tính giá trị lợi thế của đất vào tài sản DN

Để ngăn ngừa tình trạng thất thoát thông qua việc xác định giá trị đất của DNNN khi CPH, dự thảo đã có những quy định sát sao, cụ thể hơn. Khi thực hiện phê duyệt phương án sử dụng đất của DN CPH, Nhà nước đã phải rà soát và quyết định thu hồi những diện tích đất DN sử dụng chưa phù hợp và không đúng quy hoạch. Những diện tích đất mà DN CPH được tiếp tục sử dụng đã được tính toán kỹ lưỡng, đảm bảo phù hợp quy định. 

Đặc biệt, nếu là đất giao (chỉ áp dụng khi DN sử dụng vào mục đích xây dựng nhà để bán hay xây dựng kết cấu hạ tầng để chuyển nhượng, cho thuê) thì đều phải xác định lại giá đất sát với giá thị trường. Nếu là đất thuê trả tiền hàng năm cũng phải xác định lại sao cho sát với giá hiện hành và nộp tiền thuê đất như các DN thuộc thành phần kinh tế khác. 

Về việc tính đầy đủ giá trị lợi thế vào giá trị để CPH nếu DN lựa chọn hình thức thuê đất trả tiền hàng năm đã có quy định giá cho thuê buộc phải đảm bảo đúng với mức giá hiện hành trên thị trường. Riêng đối với đất đai thương mại, dịch vụ tại đô thị có khả năng sinh lời cao, có lợi thế trong việc làm mặt bằng sản xuất, kinh doanh thì giá đất phải bảo gồm cả yếu tố có khả năng sinh lợi cao. Tức là lúc đó địa phương phải quy định mức giá đất cao hơn nhưng không quá 30% so với mức giá tối đa cùng loại do Chính phủ quy định. 

Bên cạnh đó, khi quyết định giá đất để cho thuê đối với đất có lợi thế sinh lời thì phải tính và nộp tiền thuê đất cho Nhà nước, đơn giá thuê đất tăng theo tỷ lệ tối đa không quá 3% của giá đất tính thu tiền thuê đất do địa phương quy định.

“Để tăng cường quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng đất thuê trả tiền hàng năm, dự thảo cũng quy định rõ công ty cổ phần được chuyển đổi từ DNNN phải thực hiện quản lý và sử dụng đất của DN theo đúng mục đích, đúng phương án sử dụng của toàn bộ diện tích đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. 

Trong trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công ty cổ phần phải thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất và thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà nước theo giá thị trường tại thời điểm chuyển mục đích sử dụng đất, theo quy định của pháp luật về đất đai”.

Ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính DN 

Nguồn: Thời báo Tài chính Việt Nam Online

54

Gởi câu hỏi
Văn bản liên quan