Luật đã “chặn đứng” nhiều hoạt động rửa tiền

Theo Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước NGUYỄN KIM ANH, từ việc thực thi Luật Phòng, chống rửa tiền, trong đó Điều 21 và Điều 22 quy định giao dịch có giá trị lớn và giao dịch đáng ngờ phải báo cáo, nên từ năm 2013 đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã tiếp nhận trên 3 nghìn báo cáo giao dịch đáng ngờ và gần 94 nghìn báo cáo giao dịch có giá trị lớn. Theo đó, hơn 250 vụ việc được chuyển giao cho cơ quan công an và cơ quan có chức năng thanh tra.

- Thưa ông, Luật Phòng, chống rửa tiền được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành từ tháng 1.2013. Vậy sau 3 năm triển khai thi hành, Luật đã góp phần ngăn chặn có hiệu quả hoạt động rửa tiền?

Phó thống đốc Nguyễn Kim Anh: Sau 3 năm triển khai Luật Phòng, chống rửa tiền cho thấy, thứ nhất, Luật đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về phòng, chống rửa tiền. Với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, các khái niệm, biện pháp quy định trong Luật đã được mở rộng hơn, đặc biệt từ quy định về phòng, chống tài trợ khủng bố đã đáp ứng được yêu cầu phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm về rửa tiền, tài trợ khủng bố nói riêng trong bối cảnh Việt Nam chưa có Luật phòng, chống khủng bố.

Thứ hai, với sự ra đời của Luật và các văn bản hướng dẫn, Việt Nam đã nghiên cứu, vận dụng phù hợp với thực tiễn các điều ước quốc tế có liên quan đến phòng, chống rửa tiền, đồng thời, đáp ứng được các chuẩn mực quốc tế về vấn đề này. Chính vì vậy, Việt Nam̃ được các tổ chức quốc tế về phòng, chống rửa tiền có uy tín như Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF) và Nhóm châu Á – Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) ghi nhận là có khuôn khổ pháp lý tương đối đầy đủ, đáp ứng được yêu cầu của các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền.

Thứ ba, Luật đã xác định rõ trách nhiệm của các định chế tài chính, phi tài chính, các cơ quan nhà nước có liên quan trong công tác phòng, chống rửa tiền. Điều này giúp công tác phòng, chống rửa tiền triển khai có hiệu quả trên thực tế. Nhờ  đó, sau 3 năm thi hành Luật, số lượng báo cáo giao dịch đáng ngờ Ngân hàng Nhà nước nhận được từ các đối tượng báo cáo thuộc tất cả các lĩnh vực, ngành nghề tăng khoảng 3 lần so với giai đoạn trước khi chưa có Luật (giai đoạn từ năm 2005-2012). 

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã hỗ trợ cung cấp thông tin liên quan đến hàng trăm vụ việc theo đề nghị từ phía các cơ quan chức năng để giúp các cơ quan này thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử tội phạm và thi hành án. Điều này đã giúp xử lý kịp thời các vụ rửa tiền, tài trợ khủng bố và các tội phạm khác có liên quan đến rửa tiền. 

Chỉ tính riêng trong năm 2015, Ngân hàng Nhà nước đã nhận được trên 1.500 báo cáo giao dịch đáng ngờ từ các đối tượng báo cáo và căn cứ kết quả phân tích các báo cáo giao dịch đáng ngờ, Ngân hàng Nhà nước đã trình cấp có thẩm quyền chuyển giao thông tin cho cơ quan có thẩm quyền gần 150 vụ việc liên quan đến hơn 800 báo cáo.

- Điều 21 và Điều 22 trong Luật Phòng, chống rửa tiền quy định giao dịch có giá trị lớn và giao dịch đáng ngờ phải báo cáo. Thực tế và hiệu quả thi hành thưa ông?

Phó thống đốc Nguyễn Kim Anh: Thực hiện quy định tại Điều 21 và Điều 22 Luật Phòng, chống rửa tiền, tính từ năm 2013 đến năm nay, Ngân hàng Nhà nước đã tiếp nhận trên 3 nghìn báo cáo giao dịch đáng ngờ và gần 94 nghìn báo cáo giao dịch có giá trị lớn.

Các báo cáo nói trên đã được tiến hành phân tích, xử lý và khi có cơ sở hợp lý để nghi ngờ giao dịch có liên quan đến rửa tiền, Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm chuyển giao thông tin hoặc hồ sơ vụ việc cho cơ quan điều tra có thẩm quyền. Tính đến nay đã có trên 250 vụ việc liên quan đến hàng nghìn báo cáo giao dịch đáng ngờ được chuyển giao cho cơ quan công an và cơ quan có chức năng thanh tra. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã cung cấp thông tin liên quan đến hàng trăm vụ việc theo đề nghị từ phía các cơ quan chức năng như Bộ Công an, Bộ Tài chính... để giúp các cơ quan này thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử tội phạm và thi hành án. Hiện nay, cơ quan công an đã khởi tố một số vụ án hình sự và kiến nghị Viện kiểm sát nhân dân truy tố một số vụ việc.

- Thưa ông, hoạt động rửa tiền có quy mô xuyên quốc gia. Vì vậy, để ngăn chặn những đồng tiền được “rửa bẩn” bằng cách đưa ra nước ngoài và từ nước ngoài về Việt Nam, tại Chương IV của Luật Phòng, chống rửa tiền có 3 điều quy định hợp tác quốc tế về lĩnh vực này. Theo đó, sự hợp tác quốc tế đấu tranh việc rửa tiền đã có những thuận lợi so với trước đây?

Phó thống đốc Nguyễn Kim Anh: Hoạt động rửa tiền ngày càng trở nên phức tạp với tính chất, quy mô xuyên quốc gia và là mối đe dọa đối với nền kinh tế toàn cầu. Vì vậy, bên cạnh cơ chế phối hợp trong nước thì hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này rất quan trọng. Bởi vậy, Luật phòng, chống rửa tiền đã quy định 3 điều - từ Điều 46 đến Điều 48- về nguyên tắc, nội dung và trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong hợp tác quốc tế về phòng, chống rửa tiền. Tiếp theo, Nghị định 116/2013/NĐ-CP ngày 4.10.2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền cũng đã tiếp tục cụ thể hóa nội dung này tại các Điều 27, 28, 29. Những quy định này đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu của quá trình hội nhập, tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống rửa tiền.

Có thể thấy, trong cuộc chiến chống tội phạm rửa tiền, Việt Nam luôn nhận được sự hỗ trợ của các đơn vị tình báo tài chính các nước, các tổ chức và cộng đồng quốc tế. Trên cơ sở quy định của Luật phòng, chống rửa tiền về hợp tác quốc tế, Ngân hàng Nhà nước đã ký nhiều Bản ghi nhớ (MOU) về trao đổi thông tin liên quan đến rửa tiền và tài trợ khủng bố với đơn vị tình báo tài chính hoặc tổ chức có chức năng, nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố nước ngoài.

Chính nhờ việc ký kết MOU với nước ngoài đã đáp ứng được yêu cầu, chuẩn mực quốc tế trong vấn đề này và tạo thuận lợi cho việc phân tích báo cáo giao dịch đáng ngờ của Ngân hàng Nhà nước cũng như hỗ trợ cơ quan chức năng của Việt Nam trong việc điều tra, truy tố, xét xử tội phạm rửa tiền và tội phạm khác liên quan đến rửa tiền, góp phần quan trọng vào công tác đấu tranh phòng, chống rửa tiền... Mặt khác, việc ký kết MOU đã tạo điều kiện cho Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ các cơ quan thực thi pháp luật nước ngoài trong việc lần theo dấu vết, xác định, phong tỏa tài sản của kẻ phạm tội rửa tiền ở nước ngoài được chuyển vào Việt Nam. Điều này đã nâng vị thế, quyết tâm chính trị của Việt Nam trong đấu tranh ngăn chặn vấn nạn rửa tiền trong cộng đồng quốc tế.

- Các văn bản hướng dẫn thi hành luật thời gian qua cũng đã hỗ trợ tích cực cho hoạt động đấu tranh phòng, chống rửa tiền, thưa ông?

Phó thống đốc Nguyễn Kim Anh: Đến thời điểm hiện nay các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Phòng, chống rửa tiền đã được ban hành tương đối đẩy đủ, đồng bộ, góp phần quan trọng cho các đối tượng báo cáo thực hiện các biện pháp phòng, chống rửa tiền và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện trách nhiệm trong phòng, chống rửa tiền, cụ thể:

Triển khai quy định tại Khoản 1 Điều 21 Luật phòng, chống rửa tiền, ngày 18.4.2013, Thủ tướng đã ký Quyết định số 20/2013/QĐ-TTg quy định mức giá trị giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo. Theo đó, các tổ chức tài chính, tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính có liên quan phải thực hiện báo cáo giao dịch bằng tiền mặt có giá trị lớn từ 300 triệu đồng trở lên cho Cục Phòng, chống rửa tiền thuộc Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng – Ngân hàng Nhà nước.

Ngày 4.10.2013, Chính phủ đã ban hành Nghị định 116/2013/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật phòng, chống rửa tiền. Nghị định đã quy định về các biện pháp phòng, chống rửa tiền, thu thập xử lý và chuyển giao thông tin về phòng, chống rửa tiền, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong phòng, chống rửa tiền và hợp tác quốc tế trong phòng, chống rửa tiền.

Thực hiện trách nhiệm được giao tại Luật phòng, chống rửa tiền và Nghị định 116, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 35/2013/TT-NHNN ngày 31.12.2013 hướng dẫn thực hiện một số quy định về phòng, chống rửa tiền. Thông tư này quy định về đánh giá tăng cường đối với khách hàng có rủi ro cao; thông báo danh sách cá nhân nước ngoài có ảnh hưởng chính trị; nội dung, hình thức các báo cáo: giao dịch có giá trị lớn, giao dịch đáng ngờ, giao dịch chuyển tiền điện tử, hành vi rửa tiền nhằm tài trợ khủng bố; mức giá trị của kim loại quý, đá quý và công cụ chuyển nhượng phải khai báo hải quan.

Ngày 11.11.2014, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 31/2014/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 35, trong đó quy định mức giá trị phải báo cáo đối với các giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước và quốc tế.

- Xin cám ơn ông!

 Với những nỗ lực của Việt Nam, tại Hội nghị toàn thể của Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF) tháng 2.2014, FATF đã đánh giá cao những tiến triển của Việt Nam trong việc xây dựng cơ chế chống rửa tiền và tài trợ khủng bố (AML/CFT), ghi nhận Việt Nam đã có khung pháp lý toàn diện về AML và CFT, trong đó có những công cụ và biện pháp hữu hiệu trong hợp tác quốc tế về chống rửa tiền.

 

Nguồn: Đại biểu nhân dân

166

Gởi câu hỏi
Văn bản liên quan