Mở rộng đối tượng tạm giữ hành chính ?

Những hành vi như đánh bạc, tàng trữ trái phép chấp ma túy, chống người thi hành công vụ… chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, nhưng các cơ quan chức năng lại không được tạm giữ hành chính là vướng mắc nổi lên sau 2 năm thi hành Nghị định số 112/2013/NĐ-CP quy định hình thức xử phạt trục xuất, biện pháp tạm giữ người, áp giải người vi phạm theo thủ tục hành chính và quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục trục xuất.

Chưa bao quát và thiếu hướng dẫn    

Thực tế cho thấy, biện pháp tạm giữ người theo thủ tục hành chính là biện pháp thường xuyên được các lực lượng chức năng áp dụng. Cụ thể, sau 2 năm Nghị định 112/2013/NĐ-CP đi vào cuộc sống, đã có 4.093 người bị tạm giữ theo thủ tục hành chính; 392 người bị áp giải, trong đó tập trung chủ yếu vào trường hợp áp giải người bị tạm giữ theo thủ tục hành chính, đưa trở lại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc và 217 người bị áp dụng biện pháp trục xuất. Riêng trường hợp, người nước ngoài bị tạm giữ theo thủ tục hành chính ít được áp dụng.

Đánh giá quá trình áp dụng Nghị định số 112, đại diện Bộ Công an cho rằng, Nghị định đã cụ thể hóa các biện pháp xử phạt trục xuất, tạm giữ người theo thủ tục hành chính, áp giải người vi phạm theo thủ tục hành chính và quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục trục xuất. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng đã cho thấy, một số quy định chưa phù hợp với tình hình thực tế.

Chẳng hạn, theo quy định tại Điều 11 Nghị định số 112/2013/NĐ-CP có 3 loại hành vi được áp dụng biện pháp tạm giữ người theo thủ tục hành chính (gây rối trật tự công cộng; gây thương tích cho người khác; vi phạm trong lĩnh vực bạo lực gia đình). Tuy nhiên, trên thực tế có nhiều hành vi vi phạm hành chính xảy ra cần được ngăn chặn, xử lý, xác minh nhưng không thuộc các trường hợp được tạm giữ hành chính. Có thể kể các loại hành vi phổ biến như đánh bạc, tàng trữ trái phép chất ma túy, trộm cắp tài sản, hủy hoại tài sản, chống người thi hành công vụ…

Ngoài ra, việc áp giải người vi phạm theo thủ tục hành chính đã được quy định cụ thể tại Mục 2 Chương III Nghị định số 112/2013/NĐ-CP cũng chưa có sự hướng dẫn cụ thể. Thông thường, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, chiến sỹ sử dụng phương pháp tuyên truyền, giải thích, vận động để đối tượng vi phạm tự nguyện chấp hành yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp đối tượng có hành vi chống đối thì phải áp dụng biện pháp cưỡng chế. Song, pháp luật lại thiếu các hướng dẫn cụ thể về quy trình áp giải người vi phạm, khiến có sự xung đột trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Liên quan đến áp dụng hình thức xử phạt còn một số vướng mắc, đặc biệt là đối với người người ngoài. Cụ thể, trường hợp người nước ngoài phải thi hành án phạt tù, sau khi mãn hạn tù sẽ bị trục xuất nhưng phải chờ làm các thủ tục liên quan về hộ chiếu, thị thực, mua vé máy bay… Trong khi đó, việc quản lý người nước ngoài trong thời gian này chưa có hướng dẫn cụ thể, nhiều trường hợp họ vẫn phải ở trong khuôn viên của trại tạm giam trong lúc chờ xuất cảnh.

Cần văn bản hướng dẫn cụ thể đối với các trường hợp đặc biệt 

Một trong những nội dung được sửa đổi tại dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 112 (đang trình Chính phủ cho ý kiến) là mở rộng phạm vi đối tượng bị tạm giữ theo thủ tục hành chính. Cụ thể, các hành vi vi phạm khác chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự như đánh bạc, trộm cắp tài sản, chống người thi hành công vụ… sẽ bị áp dụng các biện pháp này. Sự bổ sung này là cần thiết, bởi thực tế cho thấy đây là nhóm hành vi ngày càng có dấu hiệu gia tăng.  

Ngoài ra, Điều 102 Luật Hải quan quy định, trường hợp được áp dụng biện pháp tạm giữ người theo thủ tục hành chính khi có căn cứ cho rằng có hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Do đó, để phù hợp với quy định của Luật Hải quan, dự thảo Nghị định bổ sung nguyên tắc tạm giữ người theo thủ tục hành chính phải bảo đảm đúng đối tượng quy định tại Điều 102 Luật Hải quan. Điều này, cũng đồng nghĩa với mở rộng đối tượng bị áp dụng biện pháp tạm giữ là những người có hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Có thể thấy, việc mở rộng các đối tượng bị áp dụng bị tạm giữ theo thủ tục hành chính là cần thiết, vừa đáp ứng nhu cầu bảo đảm an ninh trật tự, vừa bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống pháp luật, giữa Luật Hải Quan và Luật Xử lý vi phạm hành chính. Song để công tác quản lý này phát huy hiệu quả hơn nữa, thì về lâu dài cần có văn bản hướng dẫn cụ thể đối với các trường hợp đặc biệt như thi hành hình phạt trục xuất đối với các đối tượng người nước ngoài không có kinh phí để rời khỏi Việt Nam; trường hợp không xác định được quốc tịch của người nước ngoài bị trục xuất; hướng dẫn về quản lý, sử dụng kinh phí phục vụ cho công tác trục xuất hoặc buộc xuất cảnh…

 

Nguồn: Đại biểu nhân dân

103

Gởi câu hỏi
Văn bản liên quan