Quốc Hội nghe thẩm tra Dự án Luật phòng, chống ma túy (sửa đổi)

Thực hiện Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV, chiều 24/10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ, Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Thúy Anh trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi).

Tại Kỳ họp, Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh nêu rõ: Ngày 10/10/2020 Ủy ban Về các vấn đề xã hội đã gửi đến các vị đại biểu Quốc hội Báo cáo số 3028/BC-UBVĐXH14 thẩm tra dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi). Ủy ban kính trình Quốc hội  báo cáo tóm tắt như sau:

Về sự cần thiết sửa đổi Luật và phạm vi điều chỉnh của dự án Luật

Ủy ban Về các vấn đề xã hội nhất trí sự cần thiết sửa đổi Luật và dự thảo bổ sung các nội dung “quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy”, “cai nghiện ma túy”, “quản lý nhà nước và hợp tác quốc tế về phòng, chống ma túy” tại quy định về phạm vi điều chỉnh. Ủy ban đề nghị Chính phủ làm rõ sự cần thiết của việc bổ sung nội dung phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh chống tội phạm ma túy tại Điều 1 khi mà các quy định cụ thể của dự thảo Luật không mở rộng phạm vi này so với Luật hiện hành, cũng như làm rõ việc không chồng chéo phạm vi điều chỉnh này với Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và các văn bản pháp luật khác.

Quan điểm chỉ đạo

Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh khẳng định, Ủy ban thống nhất với Chính phủ về các quan điểm chỉ đạo xây dựng dự án Luật, đồng thời nhấn mạnh thêm: Trong công tác phòng, chống ma túy, phòng ngừa và dự phòng vẫn là chính. Đây là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Đầu tư cho công tác phòng, chống ma túy là đầu tư cho sự phát triển bền vững của đất nước. Nhà nước bảo đảm kinh phí thực hiện đối với các dịch vụ cơ bản cho người cai nghiện ma túy; các địa phương theo phân cấp quản lý của Luật Ngân sách nhà nước quan tâm bố trí nguồn ngân sách cho hoạt động này; cá nhân và gia đình người nghiện ma túy có trách nhiệm tham gia, đóng góp.



Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh.

Người sử dụng trái phép chất ma túy và người nghiện ma túy là người có hành vi vi phạm pháp luật, vì vậy, quan điểm đối xử với họ cần theo hướng: duy trì việc xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi  sử dụng trái phép chất ma túy; có biện pháp quản lý sau cai nghiện ma tuý tại cộng đồng trong thời gian nhất định; kết hợp các biện pháp giúp đỡ, hỗ trợ của chính quyền địa phương, xã hội, cộng đồng, gia đình đối với người sử dụng trái phép chất ma túy và người nghiện ma túy đã hoàn thành chương trình cai nghiện ma túy khi trở về cộng đồng và đa dạng hóa hình thức cai nghiện, thực hiện các phương thức cai nghiện phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Về sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất, tương thích với điều ước quốc tế: Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội nhận thấy, về cơ bản, dự thảo Luật đã đảm bảo sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật; tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát để bảo đảm thống nhất với một số dự án luật đang được tiến hành sửa đổi, bổ sung như: Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Phòng, chống HIV/AIDS, Luật Cư trú và một số luật khác.

Về hồ sơ dự án Luật

Về cơ bản, hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị tương đối đầy đủ, đã bổ sung tài liệu theo yêu cầu của cơ quan thẩm định, đáp ứng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, bổ sung đánh giá tác động, hoàn thiện thêm các báo cáo, tổ chức lấy ý kiến cụ thể của bộ, ngành liên quan và cần có sự thống nhất quan điểm giữa các cơ quan quản lý nhà nước, làm cơ sở để Quốc hội xem xét, quyết định.  

Một số nội dung lớn của Dự thảo Luật

Về trách nhiệm, quyền hạn của các lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy (Điều 12): Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, để công tác phòng, chống ma túy đạt được hiệu quả, các lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy (thuộc Công an nhân dân, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan), trong khu vực, địa bàn quản lý, cần được giao quyền chủ động nhưng đồng thời cần phối hợp với nhau thực hiện các biện pháp cần thiết để phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hoạt động bất hợp pháp liên quan đến ma túy. Do đó, Ủy ban đề nghị giữ như điểm a, khoản 1, Điều 13 Luật hiện hành, theo đó cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy thuộc Công an nhân dân có trách nhiệm “chủ trì, phối hợp với các cơ quan hữu quan thực hiện các hoạt động ngăn chặn, đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy”.



Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Thúy Anh trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi).

Về quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy (Chương IV): Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đề nghị Cơ quan soạn thảo cung cấp thêm thông tin giải trình  sự khác nhau về thời hạn quản lý đối với người sử dụng trái phép chất ma túy từ đủ 18 tuổi và dưới 18 tuổi; cân nhắc bổ sung trường hợp các lực lượng chuyên trách phòng chống ma túy khi phát hiện người sử dụng trái phép chất ma túy thì có thể tiến hành xử lý phân luồng đối tượng, chuyển các tài liệu liên quan cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú chứ không phải Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và nghiên cứu bổ sung quy định về biện pháp cưỡng chế trong trường hợp người được yêu cầu xét nghiệm không chấp hành việc xét nghiệm trong thời gian được quản lý tại cộng đồng.

Về cai nghiện ma túy (Chương V)

Về cơ sở cai nghiện ma túy (Điều 32): Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội thấy rằng, Điều 32 nên quy định rộng hơn là “Cơ sở cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy”, trong đó nêu rõ các loại hình cơ sở cung cấp dịch vụ cai nghiện. Đồng thời, bổ sung các điều, khoản riêng quy định về mô hình, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, cách thức tổ chức cai nghiện v.v... của từng loại hình cơ sở cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy.

Về các trường hợp áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc (Điều 37): Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội thấy rằng, đối tượng bị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc do Luật Phòng, chống ma túy điều chỉnh sẽ đảm bảo xác định đầy đủ, cụ thể các biện pháp xử lý đối với người nghiện ma túy, nên thống nhất với quy định dẫn chiếu khi sửa đổi khoản 1, Điều 96 Luật Xử lý vi phạm hành chính (khoản 48 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Việc áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc liên quan chặt chẽ đến quyền con người, nên cần bổ sung quy định xác định tình trạng nghiện đối với mọi trường hợp bị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc (trừ trường hợp đối tượng thừa nhận mình nghiện ma túy); quy định cụ thể trong luật các trường hợp bị chấm dứt điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế...

Về cai nghiện cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi (Điều 40): Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đề nghị Chính phủ nghiên cứu bổ sung các quy định cụ thể về việc lập hồ sơ đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi vào cơ sở cai nghiện ma túy công lập vì việc lập hồ sơ là một khâu, thủ tục quan trọng trong quy trình đưa người nghiện ma túy đi cai nghiện bắt buộc. Bên cạnh đó là đánh giá tính khả thi của quy định bảo đảm quyền học văn hóa cho người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi (Khoản 4) và nghiên cứu bổ sung quy định tiếp tục áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đã cai nghiện ma túy bắt buộc nhưng vẫn nghiện ma túy.

Một số vấn đề khác       

Ngoài các nội dung trên, báo cáo thẩm tra số 3028/BC-UBVĐXH14 đã nêu một số nội dung khác của dự án Luật, bao gồm: quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 24); trách nhiệm của người sử dụng trái phép chất ma túy (Khoản 1 Điều 25); chính sách của Nhà nước về cai nghiện ma túy (Điều 29); cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng (Điều 35); hỗ trợ xã hội sau cai nghiện ma túy và phòng, chống tái nghiện ma túy (Điều 43); nguồn lực trong tổ chức cai nghiện ma túy và hỗ trợ sau cai nghiện ma túy (Điều 46); giải thích từ ngữ (các khoản 5, 6, 7  Điều 3); dự phòng nghiện ma túy; trách nhiệm trong phòng, chống ma túy; chế tài xử lý vi phạm.

Về kỹ thuật lập pháp: Ủy ban thấy rằng, một số tên điều của dự thảo Luật chưa phù hợp với nội dung; một số quy định còn chưa thống nhất hoặc cùng một nội dung nhưng lại quy định ở các điều khác nhau... Đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát về nội dung, kỹ thuật lập pháp, bảo đảm chặt chẽ, tính chính xác và thống nhất.

Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh nhấn mạnh: Ủy ban về các vấn đề Xã hội nhận thấy, hồ sơ dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi) đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp này. Một số nội dung của Hồ sơ cần được tiếp tục quan tâm, tiếp thu, giải trình thấu đáo, bổ sung, hoàn thiện trên cơ sở ý kiến tại Báo cáo thẩm tra của Ủy ban về các vấn đề Xã hội, ý kiến tham gia thẩm tra của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội tại kỳ họp này.

Trên đây là tóm tắt Báo cáo số 3028/BC-UBVĐXH14 của Ủy ban Về các vấn đề xã hội thẩm tra  dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi), kính trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến. Trong Báo cáo thẩm tra, Ủy ban cũng đề xuất một số nội dung kính đề nghị các vị đại biểu Quốc hội quan tâm trong quá trình thảo luận  dự án Luật./.

Bích Lan-Bùi Hùng

Nguồn: Báo Quốc hội

26

Gởi câu hỏi