Tăng mức phạt hay chia trách nhiệm?

Tăng mức xử phạt vi phạm hành chính để bảo đảm tính răn đe đối với hành vi phá rừng hay chia sẻ trách nhiệm thực hiện pháp luật cho các tổ chức, cá nhân khác, là băn khoăn của nhiều chuyên gia khi góp ý dự thảo Nghị định sẽ thay thế Nghị định 157/2013 xử phạt vi phạm hành chính về quản lý rừng, phát triển rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản.

Bổ sung mức phạt

Theo nhận định của các chuyên gia, tình trạng vi phạm pháp luật về quản lý bảo vệ rừng còn diễn biến phức tạp ở một số địa phương như phá rừng tự nhiên để lấy đất sản xuất, sử dụng đất lâm nghiệp sai mục đích, đặc biệt ở các tỉnh vùng Tây Nguyên. Tình hình chống người thi hành công vụ ngày càng phức tạp; việc bảo vệ người thi hành công vụ, giải quyết chế độ, chính sách đối với công chức kiểm lâm còn gặp nhiều khó khăn, bất cập.

Ông Nguyễn Nhĩ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Gia Lai cho biết, hiện nay, lực lượng kiểm lâm cũng còn nhiều tồn tại và đối mặt với không ít khó khăn, thách thức trong việc ngăn chặn, xử lý các hoạt động phá rừng. Đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi, manh động trong khi việc xử lý trường hợp vi phạm cũng không dễ, vì vướng quy định pháp luật.

Chẳng hạn, theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, đối với tang vật, phương tiện đang bị tạm giữ do bị chiếm đoạt, sử dụng trái phép, vi phạm hành chính thuộc trường hợp bị tịch thu thì trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp. Trong trường hợp này, cá nhân, tổ chức vi phạm phải nộp một khoản tiền tương đương trị giá tang vật, phương tiện vi phạm. Tuy nhiên, theo Điều 22 Nghị định số 157/2013/NĐ-CP, chưa rõ hình thức xử phạt bổ sung trong trường hợp phương tiện vi phạm bị chiếm đoạt, sử dụng trái phép là gì, đã khiến lực lượng chức năng lúng túng không biết xử lý như thế nào.

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, trong 10 năm qua, đã có hơn 2 triệu vụ vi phạm pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng được phát hiện, xử lý; trong đó có 423 vụ chống người thi hành công vụ.
 

Mặt khác, theo ông Trần Viết Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Đà Nẵng, mức phạt từ 1 đến 2 triệu đồng về chi trả dịch vụ môi trường rừng theo dự thảo Nghị định sẽ thay thế Nghị định 157/2013 cũng quá thấp, sẽ dễ dẫn tới tình trạng “nhờn luật”, ít nhất phải tăng mức phạt lên từ 10 - 20 triệu đồng mới bảo đảm tính răn đe. Bên cạnh đó, cũng cần tăng mức xử phạt đối với vi phạm về trồng rừng thay thế và cần có thời gian xử lý sớm. Đặc biệt, nên bỏ quy định xử phạt đối với vi phạm chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, bởi chuyển đổi mục đích sử dụng rừng trái phép phải được coi như phá rừng, nếu quy định như hiện nay sẽ dẫn đến lợi dụng việc chuyển đổi để phá rừng.

Cùng với đó, việc bổ sung quy định với gỗ quý hiếm không phân biệt kích thước cũng được nhiều chuyên gia đặt ra. Đặc biệt là xem xét quy định về kích thước gỗ tròn, gỗ xẻ cho phù hợp thực tế, quy định cụ thể hơn về tang vật vi phạm hành chính làm căn cứ  để kiểm lâm thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Ông Trương Văn Trưởng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Đắk Lắk kiến nghị, giao UBND có thẩm quyền xác định giá lâm sản để xử lý vi phạm, tránh phải thực hiện hội đồng thẩm định, gây mất thời gian trong xử lý vi phạm.

Thêm vai trò chủ rừng?

Theo ông Ngô Văn Hồng, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kiến thức bản địa phát triển, Liên minh đất rừng (FORLAND), cần sự tham gia quyết liệt của người dân địa phương và trách nhiệm giải trình của cơ quan quản lý nhà nước trong chuyển đổi rừng tự nhiên, giao đất giao rừng, chuyển đổi mục đích sử dụng rừng. Theo đó, cần làm rõ trách nhiệm của chủ rừng nếu bị mất rừng.

Đồng tình với quan điểm đó, ông Trần Viết Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Đà Nẵng kiến nghị, khi xảy ra các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng, chủ rừng phải chịu trách nhiệm trước tiên, chứ không riêng gì kiểm lâm. Đối với hành vi khai thác rừng trái phép cần bổ sung quy định đối với hộ gia đình, cá nhân là chủ rừng bị khai thác trái phép cũng phải bị xử phạt.

Còn theo ông Phan Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam, để nâng cao trách nhiệm của UBND cấp huyện, đối với các khu rừng phòng hộ, rừng đặc dụng do địa phương quản lý nên phân cấp trực thuộc UBND cấp huyện quản lý để bảo vệ rừng hiệu quả. Khi đó chủ tịch UBND xã, huyện phải chịu trách nhiệm chính trong bảo vệ rừng.

Ông Đỗ Ngọc Đoàn, Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm tỉnh Phú Thọ cho rằng, kiểm lâm phải làm tốt việc phối hợp giữa các ngành, các cấp và giữa địa phương. Các tỉnh giáp ranh với Phú Thọ đã ký kết các quy chế phối hợp và các huyện cũng phải triển khai. Khi tổng kết quy chế phối hợp không chỉ là ngồi đánh giá mà còn phải đi kiểm tra để kịp thời trao đổi, bổ sung cho sát thực tế.

Cũng có ý kiến cho rằng, kiểm lâm vừa đóng vai trò như cảnh sát rừng để theo dõi việc thực hiện luật, theo dõi các chủ rừng quản lý bảo vệ rừng như thế nào. Nếu giao kiểm lâm vừa theo dõi thực thi luật, đồng thời thực hiện chức năng quản lý nhà nước về bảo vệ rừng, chẳng khác nào “vừa đá bóng vừa thổi còi”. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Công Tuấn cho biết, quan niệm kiểm lâm “vừa đá bóng vừa thổi còi” dứt khoát sẽ không còn nếu chuyển sang kiểm soát sau. Thực tiễn, kiểm lâm đang từng bước chuyển từ kiểm soát trước sang kiểm soát đánh giá rủi ro, giao trách nhiệm thực hiện pháp luật trước hết là chủ rừng, các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi phát triển lâm nghiệp. Kiểm lâm sẽ chỉ là đơn vị giám sát, thanh tra, kiểm tra.

Nguồn: Đại biểu nhân dân

129

Gởi câu hỏi
Văn bản liên quan